Wat is een groot schrijver

 

Bij één van mijn vorige blogs: Schrijversschizofrenie, schreef Mark een commentaar met een aantal vragen, die mij vervolgens weer aan het denken zetten en uiteindelijk aan het schrijven. De komende dagen zal ik een aantal van zijn vragen proberen te beantwoorden. Dit is natuurlijk mijn bescheiden visie, of dit het juiste antwoord is laat ik aan de lezer over.  Mark, bedankt voor je vragen. Daar werd ik blij van. Ik ben begonnen met je vraag: ‘Wat is een groot schrijver?’ Bij deze mijn antwoord.Wat is een groot schrijver? Is een groot schrijver iemand die een consistente stroom van bestsellers produceert, ligt het aan de oplages die worden gedrukt en verkocht? Hoe vaak je boek is besproken bij Oprah? Of is een groot schrijver juist iemand die groot is in zijn stijl, zijn denkbeelden, zijn manier van expressie, zijn gevoel van passie, zijn onuitputtelijke bronnen van ellende en daarin dus onderhevig is aan de tand des tijds? Sterker nog, alleen kan bestaan omdat hij of zij in de geest van de tijd beschrijft en niet de harten beroert van lezers die pas honderden jaren later worden geboren, zoals veel schilders overkomt en is overkomen, maar die hun lezerspubliek raakt in het nu van het geschrevenen. Het beste hierbij is, wanneer de schrijver historisch net iets voorloopt op zijn lezerspubliek. Eeuwig roem is gegarandeerd. Jan Wolkers is hier een goed voorbeeld van. Ik zou hier aan willen toevoegen dat een mijn inziens een groot schrijver ook iemand is die inziet hoe zijn grootheid volledig kan worden uitgebuit. Stoppen kan hier een essentieel onderdeel van zijn, misschien met een comeback op 80-jarige leeftijd, maar meer dan dat zeker niet. Voorbeelden hiervan zijn talrijk, hoewel we de meeste niet zullen herinneren. Zij verzaakte te stoppen en lieten hun grootheid in de dop als sneeuw voor de zon verdwijnen. De ironie van de wens om onsterfelijk te worden. Een groot schrijver weet te doseren, niet in de laatste plaats zijn oeuvre. De lezer moet altijd het gevoel blijven houden dat de schrijver te weinig heeft kunnen schrijven. Saudade om de boeken die nog geschreven hadden kunnen worden. Dat is ware grootheid…

Verleden tijd

 

Gisteren sprak ik een vriend van meer dan twintig jaar geleden. Of in elk geval iemand waarbij je in je tienerjaren al gauw het label vriend opplakt. Zijn stem klonk bekend. Warmer, meer volwassen dan ik mij kon herinneren, maar vertrouwd. Herinneringen van zomers buiten,thuis wachtend naast de telefoon, een passievolle nacht… Zoals ik al eerder schreef, hij klonk vertrouwd. Even voelde ik mijzelf weer 16 jaar oud. En toen voelde ik de pijn weer, de teleurstelling en de dromen die elk een andere richting kozen. Ik herinnerde het mij allemaal, net zo vertrouwd als al het mooie en hing op. Scheepswrakken zijn op zichzelf prachtig, maar verder kun je er eigenlijk niets anders mee dan ze beschrijven. En soms moet je dat zelfs laten…Carpe DiemNatasza

Schrijverschizofrenie

 

Soms zit er zoveel in mijn hoofd dat ik gewoonweg niet weet wat ik moet opschrijven. Een mooi verhaal, een gedicht, een commentaar, een column, ik weet het echt niet. Het lijkt wel een soep vol uitspraken, handelingen en vooral heel veel letters en woorden. Mijn grootste kracht ligt in het absurde en persoonlijke, maar daar ligt ook juist de beperking. Mensen raken gekwetst. Uitleggen dat het maar een geschreven stuk is, is nooit afdoende. Dat ik lijd aan schrijverschizofrenie, het hebben van meerdere persoonlijkheden, maar dan alleen tijdens het schrijven.  Het wordt gezien als een slap excuus, een uitvlucht, maar zeer zeker niet als een ernstige aandoening. Ernstig, maar essentieel. De ‘slachtoffers’ die lijden onder de woorden die mijn pen of toetsenbord voorbrengen, zijn slechts mijn gebruiksvoorwerpen om mijn fantasie de vrije loop te laten gaan. Ik ventileer hun in het oog springende gebreken met een vergrootglas en ik voel me even God. Een schrijvende narcis. Voor de rest ben ik tamelijk onzichtbaar en vind ik weinig. Wel zo veilig.Terug naar het schrijven. Absurd en persoonlijk. Genoeg om over te schrijven. Vijf minuten nieuws per dag geven je genoeg materiaal om een paar uur zoet mee te zijn. Eén van de dingen die mij altijd weer opvalt is de arrogantie van de Nederlandse simpelheid. Burgerlijkheid en afgunst ten top. En dat voor een volk dat functioneert als een handelende bijbal van Amerika, continu met een schuin oog blijft kijken naar alle trends die zich buiten onze landsgrenzen ontwikkelen, maar tegelijkertijd afgunst voelt wanneer iemand zijn kop boven het maaiveld uitsteekt en dan dus ook de eerste is die de knop van de grasmaaier van uit naar aan zal indrukken. We blijven altijd hulpvaardig, zolang je maar niet rond etenstijd langskomt en het niet waagt om van een dubbeltje een kwartje te worden. We dienen onze nationale slogan: ‘Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg’, hoog te houden.Wat mij ook altijd verbaast aan ons volk, is dat wij ons laten leiden door de meest vreemdsoortige mensen, ook wel bekend als ‘Bekende Nederlanders of Celebrities’. Meestal bestaande uit: zangers, bijna-zangers, zij die denken dat ze kunnen zingen, reality-soap deelnemers, acteurs (onderverdeeld in dezelfde subcategorieën als zangers), presentatoren en bij al deze groepen in mijn ogen toch voornamelijk de B, of C categorie van deze mensen. De indeling in A, B, of C categorie is niet afhankelijk van kijkcijfers of CD verkoop. Dat zegt alleen maar iets over smaak en de grootste groep onderdanen in ons brave koninkrijk, heeft nou eenmaal een andere smaak dan ik heb. Goed of slecht, dat is gewoon een feit.  Zo vind ik het tamelijk absurd dat een groot deel van onze bevolking als een kip zonder kop in Uri Geller de nieuwe spirituele Messias zien en trouw elke zaterdag weer een lepel op hun televisie leggen en ‘spectaculaire’ filmpjes per mobiel sturen of wat te denken van de pers die de  arrogantie waarbij sommige BN’ers in de lokale of zelfs nationale politiek stappen, stimuleren door hier serieus ellenlange berichtgeving aan te besteden.  Zelfs de stap om politicus te worden is tot niets meer of minder geworden dan gratis persoonlijke reclame en begrijp me niet verkeerd, daar is niets mis mee. Je zou geen Nederlander zijn wanneer je daar geen gebruik van zou maken. Zelfs al ben je zo dom als een kanariepietje en bezit je de herseninhoud van een rottende walnoot. Een recht is een recht en gratis is niet duur.  Je bent Hollander of niet!Onze non-fictionele samenleving zou zo in een roman passen. Neem me niet kwalijk dat ik daar gebruik van maak. Ik ben tenslotte ook een Nederlander, misschien geen bekende, dus een politieke carrière laat ik even voorbijgaan, maar toch. Gratis materiaal, wie wil dat nou niet. Nu is schrijven over de maatschappij, over onze cultuur, over een groepering, tamelijk makkelijk. Het effect kan net zo kwetsend of geniaal zijn, maar omgaan met een reactie van een hele groep anonieme lezers is simpeler dan met die van één individueel gekwetste persoon. Zeker wanneer deze persoon iemand is die je partner, collega, vriend of familielid is. Arnon Grunberg is hier een meester in. Hij schrijft zonder schroom en met een meesterlijke precisie. Dit soort meesterschap beheers ik nog niet. Mijn huid is nog niet dik genoeg en over die van mijn omgeving maar niet te spreken. Tot die tijd blijf ik worstelen met het materiaal in mijn hoofd en wat ik daarvan kan opschrijven, zonder ellenlange discussies te krijgen en vriendschappen te verliezen.En zo blijft het leven van een schrijver een constante uitdaging. Heerlijk toch! Maar mocht één van u ooit getroffen worden door mijn vlijmscherpe schrijfveer, voel u dan vereerd in plaats van gekwetst. U bent het cement waarmee ik de fundamenten van mijn verhaal heb gebouwd. Een middel, dat wel, maar een middel waar ik veel respect voor heb. Net als mijn regenlaarzen overigens. Wie wil er nou natte voeten?Carpe DiemNatasza Tardio

LOSAR TASHI DELEK

 

Vandaag is het Losar! Losar betekent in het Tibetaans ‘Nieuwjaar’. Het is een feest dat 15 dagen duurt en waarbij vooral de eerste drie dagen een grote rol spelen.  Over de hele wereld zullen Tibetanen en een deel van de Boeddhisten Losar vieren. Samenzijn, feesten vieren en bidden.

Vanaf hier wil ik iedereen een geweldig Losar toewensen, met veel geluk, wijsheid, liefde en mededogen voor het komende jaar.

Carpe Diem
Natasza

Voor meer info: http://www.rabten.eu/calendar.pdf