Hoe vurig wild verlangen,
nuance ondervond
waar onzin zin en nonsens
het hart de logica weerstond
En als het waait de jaren
terug vervaagd de tijd
gevoel verdoofd emotie
het eind nabij respijt
In herfstig rood verlangen
wild, ruw dan lief en terug
vergankelijkheid gevangen
Rood dood
finale ademzucht
© Natasza Tardio - 23 oktober 2007
Jan Wolkers is niet meer. Op 81-jarige leeftijd is hij gisterochtend vroeg, om 01.30 uur, in zijn slaap overleden. Een dood die ieder zich zou wensen. Na jarenlang de dood te hebben bespot, heeft de meester van de Nederlandse literatuur, de inspirerende kunstenaar en gepassioneerd natuurliefhebber, zich dan toch laten omarmen en in slaap laten sussen. Jan Wolkers, één van mijn literaire voorbeelden en geliefde schrijver. Ik moet een jaar of dertien, veertien zijn geweest, toen ik voor het eerst een boek van hem las. Kort Amerikaans, ik las het in één adem uit en ik was verkocht. De directe en confronterende schrijfstijl sprak mij direct aan. En hoewel in de jaren ´80 van de vorige eeuw, het seksuele controversiële van Wolkers schrijven, niet meer zo controversieel was als in de jaren ´60, werd ik toch gegrepen door zijn rebelachtige en eerlijke manier van schrijven. Hij schreef zo anders dan andere Nederlandse schrijvers, zo duidelijker en begrijpelijker, en dat voedde mijn passie voor lezen, maar niet in de laatste plaats voor zelf schrijven. Het zette mij aan tot nadenken. Over de rol van de kerk in het dagelijks leven, over de kleinburgerlijkheid van de wereld waar ik in woon. Over iets klein en simpel neerzetten in een verhaal, met de impact van een kanonschot. Over direct en zonder schaamte schrijven. En over schrijven als noodzaak. Iets dat voor mij persoonlijk net zo voelt. De noodzaak van het schrijven, gewoon, omdat je niet anders kunt.Mijn grootste spijt is dat ik nooit geprobeerd heb om deze inspirerende en intrigerende man in het echt te ontmoeten. Voor mij is hij altijd een soort van icoon op grote hoogte gebleven. Een ontmoeting kwam nooit in mij op, zijn woorden lezen wel. En gretig verslond ik al zijn geschreven werk, de laatste jaren voornamelijk in herhaling. En nog steeds word ik gegrepen door zijn manier van schrijven. Nog steeds weten zijn woorden mij te raken en bestoken zijn beelden mijn verbeelding.Jan Wolkers is niet meer, wat rest is zijn kunst, woorden, gedachten, persoonlijkheid, liefde voor de natuur, maar vooral zijn relativeringsvermogen en menselijkheid. De dood heeft hem na 81 jaar dan toch nog ingehaald. En nu is hij dan voor eeuwig verzegeld in woorden en beelden.Wolkers schreef, uit noodzaak en omdat -ie niet anders kon, en ik las en werd gegrepen door wat er stond…© Natasza Tardio - 20 oktober 2007
Het holle geluid van de dichtslaande deur galmt kort de kleine ruimte. Leeg kijk ik om me heen. Ik pas hier wel, het is hier net zo leeg als ik me voel. Alleen het hoogst noodzakelijke om te leven. Mijn gedachten zijn net zo ironisch als deze ruimte. Alles wat ik wilde was vrijheid, ruimte om mezelf te kunnen zijn en waar eindig ik? In een ruimte van vier bij twee meter, en dat is nog zeer ruim genomen. Ik laat de sporttas van mijn schouder op het rubber matras glijden. Een vieze kleur bruin. Het is vast schoongemaakt, nadat de vorige bewoner vertrok, maar ik ben nog niet zover dat ik ook daadwerkelijk erop kan gaan zitten. Ik blijf dus nog maar even staan en besluit dan het krukje bij het schrijftafeltje uit te proberen. Eigenlijk is het niet echt een tafeltje. Het is gemonteerd in de betonnen muur. Net als het bed en het aluminium toilet in de hoek naast de deur. Minimalistisch wonen, hoe hip… Vroeger had ik daar om kunnen lachen met mijn vriendinnen. Vroeger wel, maar nu was zelfs mijn droge humor niet meer in staat om in elk geval van binnen een grijns te laten ontstaan. Er valt hier weinig te lachen.Natuurlijk had het allemaal veel erger gekund. Deze ruimte met een ander moeten delen, is één van de verergerende omstandigheden. Maar mijn verbanning uit het volle leven, met het vooruitzicht op 20 jaar van alles, behalve een tweepersoonsbed, was te groot om te bevatten. Bijna satirisch, maar zeker te groot. Het ene moment geloofde iedereen nog in mijn onschuld en na wat leek, nog geen paar momenten later, was mijn schuld vastgesteld, zonder enige twijfel. Iedereen was erover uit, iedereen… behalve ik. Al mijn vrienden hadden zich van me afgekeerd en mijn familie hield interviews, waarin ze mijn´crimineel in de dop´ jeugd, gedetailleerd de krant lieten opluisteren. Prachtige verhalen, maar gelogen, stuk voor stuk. Het was allemaal stemmingmakerij geweest, maar het had gewerkt. Ik had het veel te laat doorgehad, veroordeling bij onomstotelijk bewijs, m’n neus. Stemmingmakerij was minstens zo belangrijk.Boven het ´schrijftafeltje´ hangt een prikbord. Een prikbord zonder punaises. Een schilderij van bruine jute. Enig ander nut heeft het prikbord niet. Misschien komen de punaises bij voldoende goed gedrag en misschien ook wel niet. Het maakt weinig uit. Voor mijn vrienden ben ik iemand die ze ooit hebben gekend, een goed en spannend verhaal op een verjaardag. Leuk om indruk mee te maken. Kaarten zal ik echter nooit ontvangen, foto’s van geliefden heb ik niet.´Pfffuuuuuufffff…´ Het geluid klinkt vreemd en ik tuit mijn lippen en doe het nogmaals en nogmaals en nogmaals… Ik breng wat ritme in en varieer geluidsterkte. Dan hou ik mijn adem in. Zolang ik kan. Druk op mijn slapen, zwarte stippen voor mijn ogen en dan de zwakte van mijn geest. Snakkend naar lucht trekt mijn middenrif samen en zuig ik zoveel mogelijk lucht naar binnen. Mijn geest is zwak en de middelen zijn schaars. Mij is alle controle ontnomen.De grote grijze deur die mij verhinderd te vertrekken, lijkt zich steeds verder terug te trekken. Alsof ze naar achteren wordt getrokken en ik een reis van twintig jaar moet overbruggen om haar weer te openen. Hier is alles leeg, dood, net als de veroordeling. Achter die deur, daar in de verte, ligt het leven, de gevulde rijkdom, alles waar ik recht op heb. Aan het einde van de tunnel, achter die beveiligde deur.In gedachten teken ik een open deur op de muur en ga op reis. Een lange reis, wel twintig jaar lopen van hier…© Natasza Tardio - 15 oktober 2007
Het verkrijgen van kennis stilt de stemmenSlechts in duister klinkt gefluister en strijd ~ Tasz ~Als een geest over het water zweeft mijn gevoel langzaam bij mij vandaan. Een wervelstorm van rode woede, wit verdriet en grijze hersenschimmen. Langs mij schieten gezichten voorbij, bekenden, geliefden. Nog één keer kijk ik om. Schimmen op de achtergrond. Melancholie overspoelt me, heimwee naar iets dat is geweest. Een betovering die als een zeepbel uiteen lijkt te spatten. Nu allemaal ver weg van mij en ik glijd verder weg van alles wat me lief is en waar ik waarde aan hecht. Om mij heen is alles anders, anders dan de schaduwen die ik nu in herinnering tegenkom. Waar ga ik heen?Helder licht, fel. Een tsunami zonder eind overspoelt me. Wat doe ik als ik niet meer kan denken? Wat rest er dan meer als onder te dompelen en mezelf mee te laten sleuren door kolkende herinneringen? Overgeleverd aan de elementen, net zolang tot protest in vlammend vuur openbarst als een rijpe puist. Een flits meer is het niet, maar tegelijkertijd is het alles en dat alles gaat aan mij voorbij.Nat en warm hef ik mijn gezicht op en ik zie bekende gelaatstrekken verschijnen om mij heen. Vertraging in mijn hoofd, verzet, vragend, vertwijfeling, maar het is allemaal tevergeefs. Lucht cirkelt al om mij heen en kleuren dringen zich op. Onstuitbaar zonder geduld, blauw, wit, geel, rood, groen, steeds sneller, steeds dringender, steeds meer en meer. Ik klauw om me heen, verward, zwak en scherp, fel en dof, in en uit… opnieuw en opnieuw en opnieuw. Besef overdondert mij als een lawine onderweg naar het dal. Geen eenzaamheid, slechts een solovlucht, alleen, maar met zuurstof om mij op te vangen mocht ik vallen. Vertrouwen, verbonden in een ongekende vriendschap. Woorden en zinnen echoën om mij heen en dan vloeien ze uiteindelijk samen, versmelten met de kleuren om mij heen. Het voelt allemaal bekend, net als de stem die vanuit de verte mijn lichaam bestormt. Een vesting die valt. Warme, zoete klanken, met slechts één enkele vraag: ´Kun jij jezelf vergeven?´Het antwoord luidt geboorte in…© Natasza Tardio(eerder verschenen als gastlog bij Erwin Troost - http://hetleveniseen.web-log.nl/hetleveniseen/2007/02/gastlog_natasza.html#comments)
´Mijn naam is Onwetendheid, maar voor sommigen heet ik Naïef, zelf noem ik mezelf vaak Sukkel en Goedgelovige Thomas, maar Onwetendheid is eigenlijk wel de mooiste omschrijving. Ik roep ongeluk over mezelf uit, stel mezelf altijd op de laatste plaats, en wordt dikwijls overlopen. Soms volgt er dan een sorry, waarop ik meteen uitroep: ´Ah joh, geeft niets, ik begrijp het best, je hebt het zo druk.´Of: ´Ah joh, geeft niets, kan de beste overkomen.´ Maar wat ik ook zeg, ik geef de ander altijd een vrijbrief om haar of zijn gedrag te rationaliseren en druk daarmee mijn eigen gevoelens helemaal weg. En dat gaat goed, tenminste, dat ging goed, maar wanneer ik heel eerlijk ben, ben ik inmiddels zo gefrustreerd, dat het gedrag van mensen mij meerdere malen per maand tot tranen toe beweegt. Het is maar goed dat ik zoveel tijd alleen doorbreng, zodat niemand er last van heeft … Ik denk niet dat ik hier ooit verandering in zal kunnen brengen, weet niet hoe ik dit zou moeten doen, en ondertussen voel ik me ongelukkiger en eenzamer dan ooit en wou ik soms stiekem dat ik kon gaan slapen en nooit meer wakker zou worden. Pijn is erger dan dood. Maar goed, hoe kan ik dat weten, mijn naam is immers Onwetendheid… en in onwetendheid leef ik…´Terwijl ik het dagboek sluit, zie ik de zwarte krabbels die mijn gevoelens weergeven. Een zweem van nostalgie trekt door mijn buik, het handschrift lijkt precies op mijn moeder, dan valt het dicht. Bijna open ik het boek weer. Aarzelend hangt mijn hand boven de kaft. Hoe onwetend kan ik zijn? Mijn moeder is dood…~ Stukje uit dagboek van Eva - ´Ik ben geboren in Disneyland´ ~© Natasza Tardio - 3 oktober 2007
